මුස්ලිම්වරුන් අතර සිදුවන අර්බුද හා සටන් සම්බන්ධව නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කළ ප්‍රකාශයක් ඔබේ පියාගෙන් ඔබ අසා තිබේ දැ?යි කීර්තිමත් සහාබිවරයකු වන අබූ බක්රා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාගේ පුතකු වන මුස්ලිම් තුමාගෙන් උස්මාන් ඉබ්නු ෂහ්හාම් සහා ෆර්කද් අස්-සබකී තුමා යන දෙපළ විමසා සිටියෝ ය. එවිට එතුමා: "ඔව්", යැයි පවසා නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කළ ප්‍රකාශය මෙසේ දන්වා සිටියේය: එතුමාණන්ගේ මරණින් පසු අර්බුද ඇති වන බවත් මෙම අර්බුද ගැන තැකීමක් නොකර රැඳි සිටින්නා එහි ගමන් කරන්නාට වඩා උතුම් බවත් එය උතුම් යැයි නොසලකන ලෙසත් ඒ ගැන සොයා නොබලන ලෙසත් දන්වා සිටියේය. එමෙන්ම එහි ගමන් කරන්නකු වී නම්, ඒ ගැන සොයමින් එහි සහාබාගී වීමට හඹා යන්නාට වඩා ඔහු උතුම් බවත් දන්වා සිටියේය. පසුව නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ මග පෙන්වූහ: "එම අර්බුධය කවරෙකුට ඔහුගේ කාලය තුළ පහළ වූ විටෙක හෝ සිදු වූ විටෙක, ඔහුට ආරක්ෂාවීමට ආරක්ෂිත ස්ථානයක් ඇත්නම් ඔහු ඒ වෙත යා යුතු වේ. ඒ අනුව කවරෙකු සතුව ඔටුවෙක් ඇත්තේ ද ඔහු ඔහුගේ ඔටුවා රැකබලා ගෙන ඌ සමග සිටිය යුතුයි. කවරෙකුට එළුවෙකු ඇත්තේ ද එම එළුවා රැකබලා ගනිමින් ඌ සමග සිටිය යුතු වේ. කවරෙකුට භූමිභාගයක් සහ ගොවිබිමක් ඇත්තේ ද ඔහු එම භූමි භාගය සමග රැඳී සිටිය යුතු වේ. එවිට මිනිසෙකු: "අහෝ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, ඔහු එසේ ආරක්ෂාව ලබන්නට ඔටුවකු හෝ එළුවෙකු හෝ භූමි භාගයක් හෝ නොමැති නම් ඒ ගැන ඔබේ අදහස කුමක් ද?" යැයි විමසා සිටියේය. එතුමාණෝ මෙසේ පවසා සිටියහ: "ඔහුගේ අසිපත අතට ගෙන, එහි මුවහත ගලකින් දමා ගසා විනාශ කර, පළා ගොස් තමන්ව හා තම දරුවා ආරක්ෂා කිරීමට හැකිනම් එසේ ඔහු ආරක්ෂාව ලැබිය යුතු වේ." පසුව "අහෝ දෙවිඳුනි, මම දන්වා සිටියෙම් ද? අහෝ දෙවිඳුනි, මම දන්වා සිටියෙම් ද? "අහෝ දෙවිඳුනි, මම දන්වා සිටියෙම් ද?" යැයි තුන්වරක් පවසා ඒ සඳහා සාක්ෂි දරන මෙන් පැතූහ. එවිට මිනිසෙකු: "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, බලඇණි දෙකින් එකකට හෝ කණ්ඩායම් දෙකින් එකකකට හෝ බල කර මා රැගෙන ගොස් මිනිසෙකු ඔහුගේ කඩුවෙන් මට පහර දී හෝ හීයෙන් විද මා ඝාතනය කළේ නම් ඒ ගැන ඔබ අදහස් කරනුයේ කුමක් ද?" යැයි විමසා සිටියේය. එතුමාණන්, "ඔහු ඔහුගේ පාපය මෙන්ම ඔහු කවරෙකු ඝාතනය කළේ ද ඔහුගේ පාපය ද උරුම කරගෙන අපා ගින්නේ සගයන් අතරට පත් වනු ඇත." යැයි පැවසුහ.

• අර්බුද ඇති වන බව දන්වා සිටීම. එය ඒ ගැන අනතුරු අඟවනු පිණිස හා මිනිසුන් ඉන් ඉවත් ව යාමට සූදානම් වනු පිණිසය. එබැවින් එහි ඔවුන් නිරත නොවිය යුතුය. ඉන් ඇතිවන හානියෙන් ආරක්ෂා වී, ඉවසීමෙන් සිටීමට අල්ලාහ්ගෙන් ඔවුන් පැතිය යුතුය.
• නවවි තුමා මෙසේ පවසයි: "වාඩි වී සිටින්නා නැගිට සිටින්නාට වඩා උතුම්ය" යන ප්‍රකාශයේ සිට අවසානය දක්වා වූ නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ප්‍රකාශය වනාහි, එහි අර්ථය එහි ඇති භයානක කම විස්තර කිරීම මෙන්ම ඉන් වැළකීමට හා ඉන් පළා යාමට උනන්දු කරවීමය. සැබැවින්ම එහි හානිය හා අර්බුදය පිහිටනුයේ එයට ඇති බැඳීම මතය.
• නවවි තුමා මෙසේ පවසයි: "එහි සහභාගී වීමට බල කරනු ලබන්නාගෙන් පාපය ඉවත් වේ. සැබැවින්ම ඝාතනය යනු බල කිරීමකින් සිදු නොවිය යුත්තකි. යමෙකු කවර කරුණක් සඳහා බල කරන්නේ ද ඔහු සමස්ත පාපයම උසුලනු ඇත."
• ඉබ්නු හජර් තුමා මෙසේ පවසයි: තවත් අය‌ මෙසේ පවසති: පිරිසක් නායකයාට එරෙහිව කටයුතු කර, ඔවුන් සතු වගකීම්වලින් ඔවුන් ඉවත්ව, ඔහු සමග යුද්ධ කරන්නේ නම්, එවිට එම පිරිස සමග සටන් කිරීම අනිවාර්යය වන්නේය. එමෙන්ම පිරිස් දෙකක් යුද වදින්නේ නම්, එය වැළැක්වීමට බලය ඇති සෑම පාර්ශවයක්ම වැරදි කරන්නාගේ අත අල්ලා, අගතියට පත් වූ අයට සහය දිය යුතුය. මෙය බහුතරයගේ මතයයි. තවත් සමහරු විස්තර කර සිටිනුයේ: පිරිසකට නායකත්වයක් නැතිව කණ්ඩායම් දෙකක් අතර යම් ආකාරයක යුද්ධයක් පැවතුණේ නම් එවිට යුද්ධය තහනම් කරනු ලබන බව ය. මෙම මාතෘකාවට අදාළ හදීස් හා අනෙකුත් හදීස් පිහිටා ඇත්තේ එම පදනම මත ය.
• නවවි තුමා මෙසේ පවසයි: අර්බුද ඇති වී ඇති අවස්ථාවක අරගල කිරීම සම්බන්ධයෙන් විද්වත්හු විවිධ මත දරති. පිරිසක් මෙසේ පවසා සිටියි: මුස්ලිම්වරුන් අතර අර්බුද ඇති වූ විටෙක අරගල නො කළ යුතුය. කිසිවෙකුට එරෙහිව ඔහුගේ නිවසට ඔවුන් පිවිස ඔහුව මරා දමන මෙන් ඉල්ලා සිටියේ නම් ඔහුව ආරක්ෂා කිරීම තමන්ට අනුමත නොවේ. ඊට හේතුව ඉල්ලා සිටින්නා නියෝග කරනු ලැබ ඇති බැවිනි. මෙය අබූ බක්රා සහ අනෙකුත් සහාබිවරුන්ගේ පිළිවෙතයි. ඉබ්නු උමර් සහා ඉම්රාන් ඉබ්නු හුසෙයින් (රළියල්ලාහු අන්හුමා) යන සහාබාවරු දෙදෙනා හා වෙනත් අය පවසා ඇත්තේ: එහි නොපිවිසිය යුතු බව ය. නමුත් තමන් ඔහු ආරක්ෂා කිරීමට සිතුවේ නම්, ඔහුව ආරක්ෂා කළ යුතු බවයි. මෙම අදහස් දෙකින්ම ඒකමතිකව පැහැදිලි වනුයේ ඉස්ලාමයේ මතුවන සියලුම අර්බුදවලදී තමන් එහි නියැලීම අත් හැර දැමිය යුතු බව ය. බහුතර සහාබාවරු හා ඔවුන්ගේ අනුගාමකයෝ සහ ඉස්ලාමයේ පොදු විද්වත්හු පවසා ඇත්තේ: අර්බුදයක දී සත්‍යය පාර්ශවය වෙත උදව් කළ යුතු බවත් අපරාධකරුවන් සමග අරගල කිරීමේ දී ඔහු සමග සිටගත යුතු බවත්ය. එය උත්තරීතර අල්ලාහ් ප්‍රකාශ කර ඇති සේය. එනම්: "අල්ලාහ්ගේ නියෝගය වෙත ඔවුන් නිවී යන තෙක් අපරාධකරුවන් සමග ඔබ අරගල කරනු.." නිවැරදි මතය වනුයේ මෙයයි. මෙම හදීස් පුරෝකතනය කරනුයේ සත්‍යය වන්තයා කවුරුන් දැයි නොදන්නා අය සම්බන්ධයෙන් හෝ එක් කණ්ඩායමක් නිවැරදි යැයි කිව නොහැකි අපරාධකාරී කණ්ඩායම් දෙක සම්බන්ධයෙනි.

1. මුල් පිටුව
2. ඇරයුම සහ ස්වෙච්ඡා සේවය
3. ඉස්ලාමීය රාජ්ය කටයුතු
4. පාලකයාට එරෙහි ව නික්ම යෑම
5. නබි වදන

• පහසු හා දුෂ්කර අවස්ථාවන්හි මෙන්ම, ධෛර්‍යමත් හා වෙහෙසකාරී අවස්ථාවන්හි, අප මත යම් බලපෑමක් ඇති වුව ද සවන් දීමටත් අවනත වීමටත් අපි අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් හට ප්‍රතිඥා දුන්නෙමු...
• “කවරෙකු අවනත වීමෙන් බැහැර වී, ප්‍රජාවෙන් වෙන්ව ගොස් මිය යැදුණේද ඔහු අඥාන කාලයේ මිය ගිය අයකු මෙන් මිය ගොස් ඇත...
• නුඹලා ඉවසීමෙන් කටයුතු කරනු. නුඹලාගේ පරමාධිපතිව නුඹලා හමුවන තෙක් මොහුගෙන් පසු මොහුට වඩා දරුණු කාලයක් මිස වෙනකක් පැමිණෙන්නේ නැත....
• “සැබැවින්ම නුඹලා මත නායකයින් ක්‍රියාත්මක වනවා ඇත. නුඹලා (ඔවුන්ගේ ඇතැම් ක්රියාවන්) හඳුනන්නෙහුය. තවද නුඹලා පිළිකුල් කරන්නෙහුය. කවරෙකු හඳුනා ගත්තේ ද සැබැවින්ම ඔහු නිදොස් විය. කවරෙකු පිළිකුල් කළේ ද ඔහු ආරක්ෂිත විය. නමුත් කවරෙකු පිළිගෙන අනුගමනය ...