ابو هریره رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت می کند که فرمودند: «هر كه از اطاعت [حاكم] خارج شد، و خود را از جماعت [مسلمانان] جدا ساخت و [در اين حالت] مُرد، مرگ او مرگ جاهلی است، و هر كه تحت پرچم مجهولى براى تعصب ايل و تبار يا دعوت به سوى ايل و تبار يا نصرت ایل و تبار جنگيد و كشته شد، كشته شدنش جاهلی است (در مسیر جاهليت مرده است)، و هر كسى بر امتم قيام كند و نيكوكار و بدكار را بزند، و بين مؤمنان (نیکوکار و بدکار) استثناء قائل نشد و به صاحب عهد و پيمان وفا نكرد، او از من نيست و من از او نيستم». صحیح - مسلم روایت کرده
explain-icon

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان نموده که هرکه از طاعت والیان امر سر باز زند، و از جماعت مسلمانان که بر بیعت با امامی اتفاق کرده‌اند خارج شد، و بر این حالت جدایی و عدم طاعت مرد، به مرگ اهل جاهلیت مرده است که از امیری اطاعت نمی‌کردند و به یک گروه واحد نمی‌پیوستند بلکه فرقه فرقه و گروه گروه بودند و با یکدیگر می‌جنگیدند. پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر داده‌اند که هر کس زیر پرچمی بجنگند، که در آن وجه حق از باطل مشخص نیست، و صرفا برای تعصب قوم یا قبیله با آنان همراه شده، نه برای یاری دین و حق، و در نتیجه بدون بصیرت و علم، و صرفا از روی تعصب بجنگد و در همین حال بمیرد، همانند کشته شدن جاهلیت جان باخته است. و کسی که علیه امت محمد صلی الله علیه وسلم خارج شود و نیک و بد آن را بزند و برایش مهم نباشد که چه می‌کند، و از عقوبت کشتن مؤمنان این امت نترسد، و به کافرانی که پیمان دارند توجه نکند، و به عهد والیان امر اهمیت ندهد و آن را زیر پا نماید، این از گناهان کبیره است و کسی که چنین کند مستحق وعید شدید است.

explain-icon

از فوائد حدیث

  • اطاعت کردن از حاکمان در غیر معصیت الله عزوجل واجب است.
  • این حدیث در بر دارندهٔ هشدار شدید برای کسی است که از طاعت امام و حاکم خارج شده، و از جماعت مسلمانان جدا شده که اگر بر این حال بمیرد بر راه و روش اهل جاهلیت مرده است.
  • در حدیث از جنگ عصبيت وقوم پرستى نهی شده است.
  • وجوب وفا به پیمان‌ها.
  • در طاعت و پایبندی به جماعت خیر بسیار، و امن و آرامش و صلاح اوضاع نهفته است.
  • نهی از شبیه ساختن خود به اوضاع اهل جاهلیت.
  • امر به ملازمت جماعت مسلمانان.