از عباده بن صامت رضی الله عنه روایت است که فرمود: با رسول الله -صلى الله عليه وسلم- بیعت نمودیم که در سختی و آسانی و در خوشی و ناخوشی، و آنگاه که ديگران بر ما ترجيح داده شوند، حرف شنوی و اطاعت نماييم، و اینکه با حكمرانانى كه الله متعال آنان را بر ما حكمفرما كرده اند بر سر گرفتن قدرت درگیر نشویم، و (همچنان بیعت نمودیم بر) اينكه هر كجا باشيم حق را بگوييم، و از سرزنش هیچ سرزنش گری در راه الله متعال نترسیم». صحیح - متفق علیه
explain-icon

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم از صحابه پیمان و میثاق گرفت که در آسانی و سختی و در حال غنا و فقر به امر ولی امر و حکام عمل کنند، چه این اوامر خواستهٔ نفس باشد، یا چیزی باشد که نفس آن را خوش نمی‌دارد، حتی اگر حکام اموال عمومی یا مناصب و غیر آن را قبضه کنند [و آن را با برخی دهند و به برخی ندهند] باز باید در معروف [و در غیر گناه] امر آنان را شنید و اطاعت کرد، و بر آنان خارج نشود و شورش نکرد، زیرا فتنه و فسادی که در جنگیدن با آنان است شدیدتر از فسادی است که با ظلم آنان حاصل می‌شود، و از جمله چیزهایی که پیامبر صلی الله علیه وسلم از آنان پیمان گرفت این است که حق را هر جا که باشند بگویند و آن را مخلصانه برای الله بگویند و از سرزنش سرزنشگر نترسند.

explain-icon

از فوائد حدیث

  • ثمرهٔ سمع و طاعت از حاكمان، اتحاد مسلمانان و دوری از تفرقه است.
  • وجوب سمع و طاعت برای حاكمان در غیر معصیت الله، در آسانی و دشواری در خوشی و ناخوشی با وجود تبعیضی که از سوی آنان رخ می‌دهد.
  • وجوب گفتن حق هرجا که باشیم، بدون آنکه در راه الله از سرزنش کسی بترسیم.