از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که: مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و در باره‌ای بعضی امور با او صحبت کرد و سپس گفت: آنچه الله بخواهد و تو بخواهی، پس پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «آیا مرا هم ردهٔ الله قرار دادی؟ بگو: تنها آنچه الله بخواهد». اسنادش حسن است - ابن ماجه و نسایی در الکبری و احمد روایت کرده
explain-icon

توضیح

مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و دربارهٔ مسئله‌ای با او صحبت کرد، سپس گفت: «آنچه الله بخواهد و تو بخواهی»، پس پیامبر صلی الله علیه وسلم این سخن او را مورد انکار قرار داد و بیان کرد که عطف مشیت مخلوق بر مشیت الله با «و» شرک اصغر است و جایز نیست که مسلمان چنین بگوید، سپس او را به سخن درست یعنی «تنها آنچه الله بخواهد» راهنمایی کرد، یعنی در مشیت تنها باید از الله نام برده شود و مشیت و خواستهٔ دیگری با هیچ یک از انواع عطف [از جمله واو عطف] به او معطوف نشود.

explain-icon

از فوائد حدیث

  • نهی از گفتن: آنچه الله و تو بخواهی و مانند این سخن که در آن مشیت بنده با «و» به مشیت الله معطوف شود، زیرا این شرک اصغر است.
  • وجوب انکار منکر.
  • رسول الله صلی الله علیه وسلم از مرزهای توحید محافظت نموده و راه‌های شرک را بسته‌ نموده.
  • هنگام انکار منکر بهتر است با پیروی از پیامبر صلی الله علیه وسلم شخص دعوت شونده را به بدیل مباحِ راهنمایی نمود.
  • جمع بین سخن پیامبر صلی الله علیه وسلم در این حدیث که فرمودند: (تنها آنچه الله بخواهد) و سخن شان در حدیثی دیگر که فرمودند: «بگو: آنچه الله بخواهد سپس آنچه تو بخواهی» اینگونه است که گفتن «آنچه الله بخواهد سپس آنچه تو بخواهی» جایز است، اما گفتن «تنها آنچه الله بخواهد» بهتر است.
  • گفتن: «آنچه الله بخواهد سپس آنچه تو بخواهی» جایز است، اما گفتن «آنچه تنها الله بخواهد» بهتر است.