مسلمانان در دوران پیامبر صلی الله علیه و سلم و دوران خلفای راشدین پس از ایشان، زکات فطر را از طرف کوچک و بزرگ به اندازهٔ یک صاع خوراک، پرداخت می‌کردند. و خوراک آنان جو و «زبیب»: انگور خشک، و «اَقِط»: شیر خشک شده (کشک)، و خرما بود. و اندازهٔ یک صاع، چهار مُد است، و یک مُد برابر با دو کفِ پر یک مرد میانه اندام است. پس هنگامی که معاویه رضی الله عنه در زمان خلافتش به مدینه آمد و گندم شامی فراوان شد، خطبه خواند و گفت: من چنین می‌بینم که دو مُد از گندم شام (نصف صاع)، معادل یک صاع خرماست. پس مردم این [نظر] را پذیرفتند. ابوسعید خدری رضی الله عنه گفت: اما من، تا زمانی که زنده باشم، پیوسته آن را همان‌گونه که در دوران پیامبر صلی الله علیه و سلم پرداخت می‌کردم، پرداخت خواهم کرد.

• بیان مقدار صدقهٔ فطر در زمان پیامبر صلی الله علیه و سلم، که یک صاع از خوراک بوده است، هرچند جنس و قیمت آن متفاوت باشد.
• هر خوراکی که برای انسان‌ها باشد، در زکات فطر کفایت می‌کند، و این چهار نوع تنها از این جهت به طور خاص ذکر شده‌اند که خوراک مردم در دوران پیامبر صلی الله علیه و سلم بوده‌اند.
• پرداخت غیر از خوراک، مانند پول و نقدینگی، در زکات فطر کفایت نمی‌کند.
• نووی در شرح مسلم گفته است: هرگاه صحابه اختلاف نظر داشتند، سخن برخی از آنان بر دیگری اولویت ندارد، بنابراین به دلیلی دیگر رجوع می‌کنیم. ما دریافتیم که ظاهر احادیث و قیاس، بر شرط بودنِ یک صاع از گندم مانند سایر [اجناس]، متفق هستند، پس مبنا قرار دادن آن لازم گشت.
• ابن حجر گفته است: و در حدیث ابوسعید، [نمونه‌ای از] پیروی شدید و تمسک او به آثار (روایات)، و رویگردانی از اجتهاد در صورت وجود نص، دیده می‌شود. و در عمل معاویه و موافقت مردم با او، دلالتی بر جواز اجتهاد وجود دارد و این [اجتهاد] پسندیده است، اما در صورت وجود نص [چنین اجتهادی] فاسد الاعتبار (بی‌اعتبار) است.

1. صفحه ی اصلی
2. فقه و اصول فقه
3. فقه عبادات
4. زكات
5. زكات فطر
6. بروز رسانی

• رسول خدا صلی الله علیه و سلم زکات فطر را به اندازهٔ یک صاع (پیمانه) خرما، یا یک صاع جو، بر برده و آزاد، مرد و زن، و کوچک و بزرگ از مسلمانان، واجب کردند و دستور دادند که قبل از بیرون رفتن مردم به سوی نماز [عید]، پرداخت شود...
• در برده و اسب مسلمان زکات واجب نيست.