پێغەمبەری ئازیزمان -صلی الله علیه وسلم- ڕێنماییمان دەکات بۆ بنچینەیەك لە بنچینەكانی پزیشکی، كە بریتییە لە خۆپارێزی کە مرۆڤ تەندروستی خۆی پێ دەپارێزێت، ئەویش کەمکردنەوەی خواردنە، بەڵکو بە ئەندازەیەک بخوات کە برسێتییەکەی بشکێنێت و بەهێزی بکات بۆ کارە پێویستەکانی، خراپترین دەفر کە پڕ بکرێت سکە، لە سەرەنجامی تێربوونەوە ئەو نەخۆشییە کوشندانە پەیدا دەبن كە لە ژماردن نایەن؛ لە ئێستا و داهاتوودا، لە ناوەوە و دەرەوەدا. پاشان پێغەمبەر -صلی الله علیه وسلم- فەرمووی: ئەگەر مرۆڤ پێی خۆش بوو تێر بخوات، با خواردنەکە بە ئەندازەی سێیەکی (گەدەی) بێت، و سێیەکی تر بۆ خواردنەوە، و سێیەکی كۆتایی بۆ هەناسەدان بێت، بۆئەوەی تووشی تەنگی و زیان نەبێت، و تەمبەڵ نەبێت لەئاست جێبەجێکردنی ئەوەی کە خودا واجبی كردووە لە کاروباری ئاین و دونیایدا.

• زۆر نەخواردن وزۆر نەخواردنەوە، وئەمە بنچینەیەکە لە بنچینە گشتیەکانى پزیشکی، چونکە زۆر تێربوون هۆکارە بۆ تووشبوون بە نەخۆشییەکان.
• مەبەست لە خواردن بریتیە لە پاراستنی تەندروستی وهێز، و بەهۆیانەوە ژیان سەلامەت دەبێت.
• تێرکردنی سک بە بەردەوامى زیانی تێدایە بۆ دینداری وبۆ لاشە، ئیمامی عومەر -ڕەزاى خواى لێبێت- دەڵێت: (ئاگادار بن سکتان تێر نەکەن، چونکە دەبێتە هۆی زیان بۆ سەر لاشە وتەمەڵبوون لەئەنجامدانى نوێژەکان).
• خۆراک لەڕوانگەى حوکمەوە چەند بەشێکە: واجب؛ بەهۆیەوە ژیان بەردەوام دەبێت ونەخواردنی دەبێتە هۆی زیان، ڕێگەپێدراو -جائیز-؛ زیاترە لەبڕی پێویست وترس نییە لە زیانی، مەکروهــ : ئەوەیە ترس هەیە لە زیانی، حەرامکراو؛ ئەوەیە زیانەکەى زانراوە وڕوودەدات، سونەت -موستەحەب-؛ ئەوەیە کە یارمەتیدەرە بۆ پەرستن وگوێڕایەڵیکردنی پەروەردگار، ئەمانە بەجوانى پوختکراوەتەوە وژمێردراوە لە فەرموودەکەدا لەسەر سێ قۆناغ: أ- پڕکردنی سک. ب- خواردنی چەند پاروویەک بۆئەوەى پشت بەڕێکی بوەستێنن -بتوانێت کاروبارەکانى جێبەجێ بکات-. ج- کاتێک فەرمووی: (ثلث لطعامه وثلث لشرابه وثلث لنفسه) واتە: (سێیەکی بۆ خواردن، وسێیەکی بۆ خواردنەوە، وسێیەکی بۆ هەناسەدانی بێت)؛ ئەمانە هەمووی ئەگەر خودی خۆراکەکە حەڵاڵ بێت.
• فەرموودەکە بنچینەیەک لە بنچینە پزیشکیەکانى تێدایە، مەودای زانستی پزیشکی لەسەر سێ بنچینە دەخولێتەوە: پاراستنی هێز وڕێک خۆری وخاڵیكردنەوە، ئەم فەرموودەیە دوو دانەى یەکەمی تێدایە، هەروەکو خواى گەورە دەفەرموێت: ﴿وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ﴾ واتە: {وە بخۆن و بخۆنەوە (لەوەی کە خوا حەڵاڵی کردووە بۆتان) و زیادە ڕۆی مەکەن بێگومان خوا زیادەڕۆیانی خۆش ناوێت}.
• تەواوی وکەماڵی ئەم شەریعەتە چونکە جەختدەکاتەوە لەسەر بەرژەوەندیەکانى مرۆڤ لە ئاین ودونیادا.
• زانستەکانى شەریعەت بنچینە پزیشکیەكانی تێدایە وچەند جۆرێکی باسکراوە، هەروەکو لەباسی هەنگوین وڕەشکە.
• حوکمەکانى شەریعەت دانایی لەخۆگرتووە، وبنیات نراوە لەسەر دوورخستنەوەى خراپەکان وهێنانى سوود وبەرژەوەندیەکان.

1. سه‌ره‌كی
2. فەزڵەکان وئادابەکان
3. دڵ نەرمکارەکان وئامۆژگارییەکان
4. سەرزەنشتکردنی هەوا وئارەزوو وشەهوەتەکان
5. فەرموودە

• چۆن حەسیر تەڵ تەڵ دەچنرێ؛ ئاوا فیتنەكانیش چین لە دوای چین دەچەقنە لای دڵ
• لە دوای خۆم هیچ فیتنە وتاقیکردنەوەیەکم جێنەهێشتووە کە زیانبەخشتر بێت بۆ سەر پیاوان وەکو ئافرەتان
• نەوەى ئادەم بەشی خۆی لە زینا کردنی لەسەر نووسراوە، وخۆ لادان لێیان نییە وئەنجامیان دەدات: چاوەکان زینا دەکەن وزیناکەیان بریتیە لە نەزەر کردن، وگوێیەکان زینا دەکەن وزیناکەیان بریتیە لە گوێگرتن، وزمان زینا دەکات وزیناکەی بریتیە لە قسەکردن، ود...
• ئەگەر ئەوانەت بینی کە شوێنی -ئەو ئایەتانە دەکەون- کە ڕوون نین -لە قورئاندا-، ئەوانەن کە خواى گەورە ناویانی هێناوە (کە لایانداوە لە هەق وڕاستی)؛ بۆیە ئاگادار بن لێیان...