नबी (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) ले स्पष्ट गर्नुभएको छ कि आदमका सबै सन्तानहरू आफ्ना कर्मप्रति जवाफदेह हुन्छन्, यी तीन (अवस्थाका मानिसहरू) बाहेक : १. बालक, जबसम्म ऊ वयस्क (बालिग) हुँदैन। २. पागल व्यक्ति, जबसम्म उसको चेतना (होस) फर्किदैन । ३. र सुतिरहेको व्यक्ति, जबसम्म ऊ निद्राबाट ब्युँझिँदैन। यी तीनै वर्गबाट धार्मिक दायित्व र जवाफदेही हटाइएको छ र ती अवस्थामा भएका पापहरू उनीहरूको कर्म लेखामा चढाइँदैन। तरपनि, बालकले सानो उमेरमा गरेका सत्कर्महरूको पुण्य लेखिन्छ; तर पागल र निद्रामा रहेको व्यक्तिका हकमा भने यो लागू हुँदैन। किनकि यी दुवै यस्तो अवस्थामा हुन्छन्, जहाँ उनीहरूबाट हुने उपासनाको स्वीकार्यता सम्भव हुँदैन, किनकि उनीहरूको चेतना गुमेको हुन्छ।

• मानिसमा 'सशक्तता' (धार्मिक दायित्व वहन गर्ने वैधानिक क्षमता) को अभाव मुख्यतया तीन कारणले हुन्छ: पहिलो: निद्रा; जसमा मानिस चेतनशील हुँदैन र आफ्ना कर्तव्यहरू निर्वाह गर्न सक्षम हुँदैन। दोस्रो: बाल्यावस्था (नाबालिग हुनु); जसका कारण व्यक्तिमा दायित्व वहन गर्ने पूर्ण क्षमता नै विकसित भएको हुँदैन। तेस्रो: पागलपन; जसले बौद्धिक कार्यक्षमतामा विकार उत्पन्न गर्छ, अथवा सोही जस्तै अन्य अवस्थाहरू (जस्तै: नशा वा बेहोसी)। अतः जसले चेतना र यथार्थ बोध गुमाएको छ र उल्लिखित तीन कारणमध्ये कुनै एकका कारणले मानसिक सशक्तताबाट वञ्चित भएको छ भने, महान् अल्लाहले आफ्नो परम न्याय, दया र कृपाद्वारा निजमाथि हुने दण्ड वा लेखाजोखा हटाइदिनुभएको छ—विशेष गरी अल्लाहको अधिकार का विषयमा भएका कमी र लापरबाहीलाई क्षमा गरिदिनुभएको छ।
• तिनीहरूका पापको अभिलेख नराखिनुको अर्थ, उनीहरूमाथि सांसारिक विधानहरू नै लागू हुँदैनन् भन्ने होइन। उदाहरणस्वरूप: यदि कुनै पागल व्यक्तिले कसैको हत्या गरेमा, उसमाथि 'किसास' (दण्ड) वा प्रायश्चितको नियम त लागू हुँदैन; तर, उसको जिम्मेवार पक्षले 'दियत' (रक्तधन/क्षतिपूर्ति) भने अनिवार्य रूपमा चुकाउनुपर्छ।
• वयस्कताको तीन मुख्य लक्षणहरू यस प्रकार छन्: (१) निद्रा वा जागृत अवस्थामा वीर्य स्खलन हुनु, (२) गुप्ताङ्गको वरिपरि खस्रो रौँ पलाउनु, वा (३) पन्ध्र वर्षको उमेर पूरा हुनु। महिलाहरूको हकमा भनेको महिनावारी सुरु हुनु चौथो लक्षण हो।
• इमाम अस-सुब्की भन्नुहुन्छ: "'अल-सबी' भन्नाले बालक (सानो उमेरको केटा) बुझिन्छ।" अन्य विद्वानहरूले यसलाई यसरी वर्गीकरण गरेका छन्: आमाको गर्भमा रहँदा बच्चालाई 'जनीन' भनिन्छ। जब उसको जन्म हुन्छ, तब ऊ 'सबी' (शिशु) हुन्छ। जब उसको दूध छुटाइन्छ, तब सात वर्षको उमेरसम्म उसलाई 'गुलाम' भनिन्छ। त्यसपछि दश वर्षसम्मको अवस्थालाई 'याफेअ्' भनिन्छ। र, पन्ध्र वर्षसम्मको उमेरलाई 'हजू़र' भनिन्छ। तथापि, निश्चित र प्रमाणित कुरा इमाम अस-सुयूतीले स्पष्ट पारेअनुसार—यी सबै अवस्थाहरूमा उसलाई सामान्यतया 'सबी' (बालक) नै भन्ने गरिन्छ।

1. home
2. फिकह र उसूले फिकह
3. इबादत (उपासना) को न्यायशास्त्र
4. सलाह (नमाज)
5. सलाहका शर्तहरू
6. hadith

• तिमीहरूमध्ये कसैले पनि यस्तो लुगा लगाएर नमाज पढ्नु हुँदैन जसको काँधमा त्यसको कुनै भाग नहोस्।...
• चिहानहरूमाथि नबस्नु र त्यसतर्फ मुख गरेर नमाज नपढ्नु।