پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر داده‌اند که والیانی عهده‌دار امور مسلمانان می‌شوند که اموال مسلمانان و دیگر امور دنیای آنان را در اختیار خود می‌گیرند، و آن را چنانکه می‌خواهند مصرف می‌کنند، و حق مسلمانان را از آنان باز می‌دارند. و از آنان در امر دین چیزهایی سر می‌زند که مورد انکار است. صحابه رضی الله عنهم پرسیدند که در آن حال باید چه کار کنند؟ ایشان صلی الله علیه وسلم بیان کردند که خاصه‌خواری آنان و اختیار گرفتن اموال باعث نشود که آنچه دربارهٔ آنان بر عهدهٔ شماست یعنی سمع و طاعت را انجام ندهید، بلکه صبر کنید و گوش فرا دهید و اطاعت کنید و در امر حکومت با آنان نزاع نکنید، و از الله حقی که برای شماست را بخواهید، و بخواهید که آنان را اصلاح نموده و شر و ظلم آنان را دفع کند.

• این حدیث از دلایل نبوت ایشان صلی الله علیه وسلم است، زیرا دربارهٔ چیزی خبر داده که در امتش رخ خواهد داد، و این چیز چنانکه خبر دادند رخ داده است.
• جایز است بلایی که قرار است رخ دهد را به شخصی که قرار است با آن روبرو شود بگوییم تا وقتی که رخ داد در برابر آن صابر و محتسب باشد.
• چنگ زدن به کتاب و سنت عامل خروج از فتنه‌ها و اختلافات است.
• ترغیب به شنیدن و اطاعت کردن از والیان در امر معروف، و عدم خروج و شورش علیه آنان، حتی اگر ظلمی از سوی آنان رخ دهد.
• بهره بردن از حکمت و پیروی از سنت در دوران فتنه‌ها.
• انسان باید آن حقی را که بر عهدهٔ او و وظیفهٔ اوست انجام دهد، حتی اگر ظلمی علیه او رخ داده باشد.
• این دلیلی است بر قاعدهٔ انتخاب سبک‌ترین شر [از بین دو شر] یا کم‌ترین زیان [از میان دو زیان].

1. اصلی
2. دعوت و ارشاد
3. سیاست شرعی
4. مسولیت های زعیم
5. حدیث

• دين نصيحت كردن است
• هریک از شما مسئولید و دربارهٔ رعیت خود پرسیده خواهید شد،
• واللَّه لا يأْخُذُ أَحدٌ مِنْكُمْ شَيْئًا بِغَيْرِ حقِّهِ إلاَّ لَقِيَ اللَّه تَعالَى، يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ