از ام سلمه ام‌المؤمنین رضی‌الله‌عنها روایت است که گفت: از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمودند: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ تُصِيبُهُ مُصِيبَةٌ فَيَقُولُ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ: {إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ} [البقرة: 156]، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا، إِلَّا أَخْلَفَ اللَّهُ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا»، یعنی: «هیچ مسلمانی نیست که مصیبتی به او برسد و آنچه را خدا به آن امر کرده است، بگوید: {إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ} [بقره: ۱۵۶] (همانا ما از آنِ الله هستیم و به سوی او بازمی‌گردیم)، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي، وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا (خداوندا، مرا در مصیبتم پاداش ده و برایم بهتر از آن را جایگزین کن)، مگر آنکه خداوند بهتر از آن را برایش جایگزین می‌کند». [ام سلمه] گفت: پس هنگامی که ابوسلمه از دنیا رفت، [با خود] گفتم: کدام یک از مسلمانان از ابوسلمه بهتر است؟ او نخستین خانواده‌ای بود که به سوی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم هجرت کرد. اما با این حال، آن [دعا] را گفتم. پس خداوند، رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم را برایم جایگزین کرد. صحیح است - به روایت مسلم
explain-icon

شرح

ام‌المؤمنین ام سلمه رضی‌الله‌عنها ذکر کرده‌اند که روزی از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدند که می‌فرمودند: هیچ مسلمانی نیست که مصیبتی به او برسد و آنچه را که خداوند برایش پسندیده است، بگوید: {إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ} (همانا ما از آنِ الله هستیم و به سوی او بازمی‌گردیم) [بقره: ۱۵۶]، «اللَّهُمَّ أْجُرْنِي» (خداوندا مرا پاداش ده) و اجر صبرم را عطا کن «فِي مُصِيبَتِي» (در مصیبتم)، و مرا عوض ده «وَأَخْلِفْ لِي» (و برایم جایگزین کن) به جای آن «خَيْرًا مِنْهَا» (چیزی بهتر از آن)؛ مگر آنکه خداوند بهتر از آن را برایش جایگزین می‌کند. [ام سلمه] گفت: پس هنگامی که ابوسلمه از دنیا رفت، [با خود] گفتم: چه کسی از مسلمانان از ابوسلمه بهتر است؟! او اولین خانواده‌ای بود که به سوی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم هجرت کرد. اما با این حال، خداوند مرا یاری داد و آن [دعا] را گفتم. پس خداوند، رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم را که از ابوسلمه بهتر بودند، برایم جایگزین کرد.

explain-icon

از نکات این حدیث

  • این حدیث به صبر در هنگام مصیبت‌ها و پرهیز از بی‌تابی امر می‌کند.
  • [این حدیث] به روی آوردن به خدا با دعا در هنگام سختی‌ها [تشویق می‌کند]؛ زیرا عوض [و جبران] نزد اوست.
  • مؤمن باید از امر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم پیروی کند، هرچند حکمت آن برایش آشکار نباشد.
  • تمام خیر در پیروی مؤمن از امر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم است.