নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হাদীছটোত সুদত জৰিত হ'ব পৰা ছয়টা দ্ৰৱ্যৰ সঠিক ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ পদ্ধতি শিকাইছে। সেই ছয়টা দ্ৰৱ্য হৈছে, সোণ, ৰূপ, ঘেঁহু, যৱ, খেজুৰ আৰু নিমখ। এতেকে এইবোৰ দ্ৰৱ্য যদি একে জাতীয় দ্ৰৱ্যৰে ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰা হয়, যেনে- সোণৰ জৰিয়তে সোণ, ৰূপৰ জৰিয়তে ৰূপ, তেনে ক্ৰয়-বিক্ৰয়ত দুটা চৰ্ত আৱশ্যকঃ প্ৰথমঃ ওজনকৃত দ্ৰৱ্যৰ ওজন সমান হ'ব লাগিব, যেনে- সোণ, ৰূপ আদি। জোখি ল'বলগীয়া দ্ৰৱ্যৰ পৰিমাণো সমান হ'ব লাগিব, যেনে- ঘেঁহু, যৱ, খেজুৰ, নিমখ আদি। দ্বিতীয়ঃ ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ বৈঠকতে দ্ৰৱ্য আৰু মূল্য আদান প্ৰদান হ'ব লাগিব। কিন্তু যদি একে জাতীয় দ্ৰৱ্যৰ দ্বাৰা ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰা নহয়, উদাহৰণস্বৰূপে যদি ৰূপৰ দ্বাৰা সোণ ক্ৰয় কৰা হয় বা ঘেঁহুৰ দ্বাৰা খেজুৰ ক্ৰয় কৰা হয় তেন্তে ইয়াৰ বাবে কেৱল এটা চৰ্তই যথেষ্ট, সেয়া হৈছেঃ ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ বৈঠকতে ক্ৰেতাই দ্ৰৱ্য বুজি ল'ব আৰু বিক্ৰেতাই মূল্য গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। অন্যথা সেই ক্ৰয়-বিক্ৰয় বাতিল বুলি গণ্য হ'ব। লগতে ক্ৰেতা আৰু বিক্ৰেতা উভয়ে সুদৰ সৈতে জৰিত হ'ব, যিটোক হাৰাম কৰা হৈছে।

• যিবোৰ দ্ৰৱ্য আদান প্ৰদানত সুদৰ সম্ভাৱনা আছে, সেইবোৰৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ পদ্ধতি হাদীছটোত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
• সুদ সংক্ৰান্তীয় ব্যৱসায় নিষিদ্ধ কৰা হৈছে।
• সুদৰ ক্ষেত্ৰত কাগজৰ কাৰেন্সীৰ বিধান হৈছে সোণ-ৰূপৰ বিধানৰ অন্তৰ্গত।
• সুদ হ'ব পৰা ছয় প্ৰকাৰ দ্ৰৱ্যৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ কেইবাটাও অৱস্থা আছে। যেনে- ১) একে জাতীয় দ্ৰৱ্যৰে ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰা। যেনে- সোণৰ বিনিময়ত সোণ আৰু খেজুৰৰ বিনিময়ত খেজুৰ। এনেকুৱা ক্ৰয়-বিক্ৰয় সঠিক হোৱাৰ বাবে দুটা চৰ্তৰ আৱশ্যক। ওজন অথবা পৰিমাণ একে হ'ব লাগিব। দ্বিতীয় চৰ্ত হৈছে, ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ সময়তে দ্ৰৱ্য আৰু মূল্য আদান-প্ৰদান হ'ব লাগিব। ২) যদি এইবোৰ দ্ৰৱ্যৰ যিকোনো এটাক আনটোৰ বিনিময়ত ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰা হয়, লগতে কাৰণ যদি একে হয়। যেনে- ৰূপৰ বিনিময়ত সোণ, আৰু যৱৰ বিনিময়ত ঘেঁহু, তেনে ক্ষেত্ৰত ওজন আৰু পৰিমাণৰ কোনো চৰ্ত আৱশ্যক নহয়, কেৱল ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ সময়ত দ্ৰৱ্য আৰু মূল্য আদান-প্ৰদান হোৱাটো চৰ্ত। ৩) যদি কোনো ৰিবাৱী বস্তুক বেলেগ কোনো ৰিবাৱী বস্তুৰ বিনিময়ত ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰা হয় আৰু কাৰণো যদি বেলেগ হয়, তেনে ক্ষেত্ৰত ওজন আৰু পৰিমাণৰো কোনো চৰ্ত নাই আৰু একে বৈঠকত দ্ৰৱ্য আৰু মূল্য আদান-প্ৰদানৰো কোনো চৰ্ত নাই। উদাহৰণস্বৰূপে যদি খেজুৰৰ বিনিময়ত সোণ ক্ৰয় কৰা হয়।
• যদি সুদ হ'ব পৰা দ্ৰৱ্য মূল্যৰ বাহিৰে বেলেগ কোনো বস্তুৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰা হয়, অথবা এটা হৈছে সুদ হ'ব পৰা বস্তু আৰু আনটো হৈছে বেলেগ বস্তু, তেনে ক্ষেত্ৰত ওজন আৰু পৰিমাণৰো কোনো চৰ্ত নাই আৰু একে বৈঠকতে দ্ৰৱ্য আৰু মূল্য আদান-প্ৰদানৰো কোনো চৰ্ত নাই। উদাহৰণস্বৰূপে সোণৰ বিনিময়ত মাটি ক্ৰয় কৰা।

1. মুখ্য পৃষ্ঠা
2. ফিক্হ আৰু উচুলে ফিক্হ
3. দৈনিন্দিন জীৱনত লাগতীয়াল ফিক্হ
4. সুত
5. হাদীছ

• সোণৰ বিনিময়ত ৰূপৰ মুদ্ৰা হাতে হাতে লগে লগে আদান-প্ৰদান নহ'লে সুত হ'ব, ঘেঁহুৰ বিনিময়ত ঘেঁহু লগে লগে আদান প্ৰদান নহ'লে সুতৰ অন্তৰ্ভুক্ত, যৱৰ বিনিময়ত যৱ হাতে হাতে আদান-প্ৰদান নহ'লে সুত হ'ব, এইদৰে খেজুৰৰ বিনিময়ত খেজুৰ লগে লগে আদান-প্ৰদান নহ'লে ...