پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به صدق و راستی امر نموده و خبر داده‌ است که پایبندی به آن، انسان را به عمل نیک مداوم می‌رساند؛ و کسی که همواره نیکی کند، خیر و خوبی او را به بهشت می‌رساند. و راستی همواره در نهان و آشکار از وی سر می‌زند تا آنکه شایستهٔ نام صدیق می‌شود که مبالغه در صدق و راستی است. سپس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ در مورد دروغ و سخن باطل هشدار می‌دهد؛ زیرا انسان را به انحراف از راه راست و به شر و فساد و نافرمانی می‌کشاند؛ و در نهایت او را به آتش دوزخ می‌رساند. و آنچنان در دروغ زیاده‌روی می‌کند تا آنکه نزد الله از دروغگویان نوشته می‌شود.

• صدق و راستی، اخلاق والایی است که از طریق اکتساب و تلاش و مجاهده به دست می‌آید؛ انسان همچنان راست می‌گوید و راستی می‌ورزد و در پی راستی می‌رود و تلاش می‌کند، تا آنکه راستی به اخلاق و منش او تبدیل می‌شود و به این ترتیب نزد الله از صدّیقان و نیکان نوشته می‌شود.
• دروغ، اخلاق زشتی است که شخص با ارتکاب طولانی آن و جستجوی آن در قول و عمل، این اخلاق را به دست می‌آورد تا جایی که به اخلاق و منش او تبدیل می‌شود، سپس نزد الله تعالی از دروغگویان نوشته می‌شود.
• راستی بر راستگویی اطلاق می‌شود که ضد دروغ است؛ همچنین بر صدق در نیت اطلاق می‌شود که همان اخلاص است؛ و بر صدق در عزم و اراده‌ی خیر و خوبی که نیت نموده اطلاق می‌شود و بر صدق و راستی در اعمال نیز اطلاق می‌گردد. حداقل صدق، یکی بودن نهان و آشکار انسان است؛ و صدق در مقامات مانند صدق و راستی در بیم و امید و دیگر مقامات است. و کسی که از این صفات برخوردار باشد صدیق است و کسی که برخی از آنها را دارا باشد، صادق است.

1. صفحه ی اصلی
2. فضائل و آداب
3. فقه اخلاقى
4. اخلاق پسندیده
5. بروز رسانی

• رسول الله صلى الله عليه وسلم ذکر مردی از بنی اسرائيل نمود که از فرد ديگری از بنی اسرائيل درخواست نمود هزار دينار به او قرض بدهد.
• (برای رفع نيازش) سفارش کنيد تا پاداش بيابيد. و الله آنچه دوست داشته باشد - و به روايتی: آنچه بخواهد - بر زبان پيامبرش جاری می کند.
• نیکی: خوش‌خویی است، و گناه آن است که در دلَت احساس ناراحتی کنی و کراهت داشته باشی که مردم بر آن آگاه شوند
• گویا هنوز عادت های جاهليت در تو وجود دارد؛ اينها برادران و خدمتکاران شما هستند که الله متعال ايشان را زيردستِ شما قرار داده است؛ پس هرکس برادرش زيردستِ اوست، بايد از همان غذايی که خود می خورَد، به او نيز بخوراند و از همان لباسی که خود می پو...