از ابوهُرَیره رضی الله عنه روایت است که گفت: شنیدم که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «بهترين صف مردان صف اول است، و بدترين صفِ آنها صفِ آخِر است، و بهترين صفِ زنان صف آخر [آنان] است، و بدترين صفِ آنها صف اول [آنان] است». صحیح - مسلم روایت کرده
explain-icon

توضیح

رسول الله صلی الله علیه وسلم خبر می دهند که بهترین صف برای مردان که اجر و پاداش بیشتری برای آنان دارد صف اول می باشد؛ چون به امام نزدیک تر و قرائتش را می شنوند، و از زنان دورتر هستند، شر و کمترین اجر و پاداش و فضیلت را صف آخر مردان دارد، چون از مطلوب شرع دورتر می باشد، و بهترین صفوف برای زنان صف آخر از صف زنان می باشد؛ زیرا از مخالطه با مردان دورتر است، و سبب منع دیدن آنان شده و از وقوع در فتنۀ آنان در امان می باشند، و بدترین صف زنان صف اول آنان می باشد؛ چون به مردان نزدیکتر است و در معرض فتنه قرار دارند.

explain-icon

از فوائد حدیث

  • تشویق مردان برای مسارعه در طاعات و صف های اول در نمازها.
  • جواز ادای نماز زنان در مسجد با مردان در صف های جداگانه، اما با پرده و حیاء.
  • اگر زنان در مسجد جمع شدند، مانند صف مردان باید صف بکشند، و از هم جدا و پراکنده نباشند، بلکه باید مانند صف مردان، در صف قرار گیرند و جای خالی را پُر کنند.
  • بیان نهایت اهتمام شرع به دور قرار داشتن زنان از مردان حتی در اماکن عبادت.
  • برتریت مردم بر اساس اعمال آنان است.
  • نووی می گوید: اما صف های مردان بشکل عام بهترین آنها اول آنهاست، و بدترین آنها آخرین آنها است، اما مراد حدیث در صف های زنان: صف های زنانی است که با مردان یکجا نماز می خوانند، اما اگر جدا گانه نماز بخوانند و با مردان یکجا نباشد، در این صورت مانند مردان هستند؛ بهترین صف های آنان اولین آنهاست و بدترین آنها آخرين آنهاست.
  • نووی می‌گوید: صف اول که فضیلت آن در احادیث ذکر شده و بر آن تشویق شده است، همانا صف اول است که در پُشت امام قرار دارد، خواه صاحب آن زود بیاید یا دیر، ویا دیوار و یا چیزی دیگر بگونۀ حائل قرار گیرد و یا نگیرد.