از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که: مردانی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و سلم، شب قدر را در خواب در هفت شب پایانی [رمضان] دیدند. پس رسول خدا صلی الله علیه و سلم فرمودند: «أَرَى رُؤْيَاكُمْ قَدْ تَوَاطَأَتْ فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ، فَمَنْ كَانَ مُتَحَرِّيهَا فَلْيَتَحَرَّهَا فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ» یعنی: «می‌بینم که خواب شما بر هفت شب پایانی توافق [و هماهنگی] کرده است، پس هر کس در جستجوی آن است، باید آن را در هفت شب پایانی جستجو کند». صحیح است - بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
explain-icon

شرح

مردانی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و سلم در خواب دیدند که شب قدر در هفت شب پایانی رمضان خواهد بود. پس پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند: می‌بینم که خواب شما بر هفت شب پایانی رمضان توافق کرده است، پس هر کس قصد آن را دارد و بر طلبش حریص است، باید در جستجو و طلب آن با بسیار انجام دادن عمل صالح بکوشد، چرا که امید به بودنِ آن در هفت شب پایانی بیشتر است. و این [هفت شب]، اگر ماه رمضان سی روزه باشد، از شب بیست و چهارم آغاز می‌شود، و اگر ماه بیست و نه روزه باشد، از شب بیست و سوم آغاز می‌شود.

explain-icon

از نکات این حدیث

  • فضیلت شب قدر و تشویق به جستجوی آن.
  • از حکمت و رحمت خداوند این است که این شب را پنهان داشت تا مردم در طلب آن، در عبادت بکوشند و در نتیجه ثوابشان افزون گردد.
  • شب قدر در دههٔ آخر رمضان است و امید به بودنِ آن در هفت شب پایانیِ این دهه بیشتر است.
  • شب قدر یکی از شب‌های دههٔ آخر رمضان است، و آن شبی است که خداوند عز و جل قرآن را در آن بر پیامبر صلی الله علیه و سلم نازل کرد و این شب را از نظر برکت، بزرگیِ قدر و تأثیر عمل صالح در آن، بهتر از هزار ماه قرار داد.
  • «لیلة القدْر» با دال ساکن به این نام خوانده شده است که این قَدر یا از ریشهٔ «شرف» است، چنانکه گفته می‌شود: «فلان عظیم القدر» (فلانی دارای قدر و منزلت بزرگی است)، که اینجا اضافهٔ «لیلة» (شب) از باب اضافهٔ شیء به صفتش است، یعنی شبِ با شرافت، به این معنا که از نظر شرف و بزرگی و جایگاه، قدر و منزلت عظیمی دارد... {إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ} (همانا ما آن را در شبی پربرکت نازل کردیم) [دخان: ۳]. و یا از ریشهٔ «تقدیر» (اندازه‌گیری) است: که در این صورت اضافهٔ آن از باب اضافهٔ ظرف به محتوای آن است، یعنی شبی که در آن تقدیر و اندازه‌گیریِ آنچه در طول سال رخ می‌دهد، صورت می‌گیرد، {فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ} (در آن [شب] هر امر محکمی [از هم] جدا و فیصله داده می‌شود) [دخان: ۴].