از انس بن مالک رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلَاتِهِمْ»، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ، حَتَّى قَالَ: «لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ». یعنی: «چه شده است گروهی را که در نمازشان چشمان خود را به سوی آسمان بالا می‌برند؟». پس سخن ایشان در این باره شدید شد تا جایی که فرمودند: «باید حتماً از این کار دست بکشند، وگرنه چشمانشان ربوده خواهد شد». صحیح است - به روایت بخاری
explain-icon

شرح

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم به کسانی که در نماز، به هنگام دعا یا در حالات دیگر آن، چشمان خود را به سوی آسمان بلند می‌کنند، هشدار دادند. سپس توبیخ و تهدید ایشان بر کسی که این کار را انجام دهد، شدیدتر شد و فرمودند که بیم آن می‌رود چشمانشان از آنان ربوده شود و به سرعت و ناگهانی گرفته شود, به طوری که ناگهان خود را در حالی بیابند که نعمت بینایی را از دست داده‌اند.

explain-icon

از نکات این حدیث

  • این روش، زیباییِ دعوت و بیان حق از سوی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم را نشان می‌دهد؛ زیرا ایشان فردِ خطاکار را معرفی نکردند. مقصود اصلی، بیان حکمِ حق بود که حاصل شد و افزون بر آن، این کار باعث پوشاندن [خطای] فرد و تأثیرگذاریِ بیشترِ سخن می‌شد.
  • نهی اکید و تهدید شدید بر کسی که در نماز به سوی آسمان می‌نگرد.
  • در [کتاب] عون المعبود آمده است: و علت آن این است که هرگاه چشمش را به سوی آسمان بلند کند، از جهت قبله و از هیئت نماز خارج و رویگردان شده است.
  • بلند کردن چشم با خشوع در نماز منافات دارد.
  • بزرگیِ شأن نماز، و اینکه بر نمازگزار واجب است که در آن، در کمال ادب با خداوند عزوجل باشد.