حوزەیفە -ڕەزای خوای لێبێت- بۆمان دەگێڕێتەوە كە ئەگەر ئامادەی خواردنێک بووینایە لەگەڵ پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ئەوا دەستیان بۆ خواردنەکە نەدەبرد هەتاوەکو پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەستیپێدەكرد ودەستی بۆ خواردنەكە دەبرد، وجارێکیان بۆ خواردنێک لە لای ئامادە بووین، وکیژۆڵەیەک هات بەهۆی ئەوەی زۆر خێرا بوو هەروەکو ئەوە وابوو پاڵی پێوە بنرێت، هات بۆ ئەوەى دەست لە خواردنەكە بدات وبیخوات؛ پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەستی گرت، پاشان دەشتەکییەک بە خێرایی هات هەروەکو ئەوە وابوو پاڵی پێوە بنرێت؛ پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەستی ئەویشی گرت پێش ئەوەی دەستی بەر خواردنەكە بكەوێت، پاشان پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: شەیتان لە خواردنێک دەخوات ئەگەر دەست بكرێت بە خواردنی وناوی الله -سبحانه وتعالی- لەسەر ئەو خواردنە نەهێندرێت، وشەیتان ئەم کیژۆڵەی هێنا بۆئەوەى بتوانێت بەهۆی ئەوەوە لە خواردنەکە بخوات؛ منیش دەستی کیژۆڵەکەم گرت تا لەخواردنەکە نەخوات، دواتر ئەم دەشتەکییەی هێنا بۆئەوەى بەهۆی ئەوەوە بتوانێت خواردن بخوات؛ منیش دەستیم گرت، سوێند بە ئەوەى نەفسی منی بە دەستە، دەستی شەیتان لە نێو دەستی مندایە لەگەڵ دەستی كیژۆلەكە، پاشان ناوی الله ی هێنا -سبحانه وتعالی- (ووتی: بسم الله) ولە خواردنەكەی خوارد.

• ئاماژەیە بۆ ڕێزگرتنی هاوەڵان لە پێغەمبەری خودا -صلی الله علیه وسلم- وئەدەبیان بەرامبەری.
• لە نەریت وئەدەبەکانى خواردن ئەوەیە پێویستە کەسی کەم تەمەن چاوەڕێ بکات هەتاوەکو کەسە گەورە وڕێزدارەکان سەرەتا دەست دەکەن بە خواردن.
• شەیتان لەوەیە پاڵ بە هەندێک لە غافڵ وبێئاگان بنێت بۆ ئەو کارەی کە خۆی پێی خۆشە؛ بۆئەوەى بتوانێت بە ئامانجی بگات، ونمونەیش ئەوەیە لەم فەرموودەیەدا باسکراوە.
• نەوەوی دەڵێت: زانایان وتوویانە: سوننەتە بە ئاشكرا ودەنگی بیستراو بڵێت: (بسم الله)؛ بۆئەوەی ئەوانی تریش گوێیان لێبێت وئاگاداریان بكاتەوە.
• ئەگەر کەسێک هات و ویستی خواردن بخوات ونەت بیست ناوى خودا بهێنێت، بڵێت: (بسم الله)، ئەوا دەستی بگرە هەتاوەکو دەڵێت: (بسم الله).
• واجبێتی گۆڕینی خراپە لەلایەن ئەو کەسەی زانایە، وگۆڕینی خراپە بە دەست بۆ کەسێک بتوانێت.
• ئەم فەرموودەیە نیشانەیەکە لە نیشانەکانى پێغەمبەرایەتی پێغەمبەرمان -صلى اللە علیە وسلم-، چونکە خوداى گەورە زانیاری پێدا سەبارەت بەوەى ڕوویدا لەم چیرۆکەدا.
• شەیتان ناتوانێت لە خواردنی ئیمانداران بخوات مەگەر ناوى خوداى لەسەر نەهێنن.
• سوننەتە خەڵکی فێری نەریت وئەدەبەکانى خواردن وخواردنەوە بکرێن لە ئاینی ئیسلامدا.
• سوێند خواردن بۆ زیاتر جەختکردنەوە لەسەر بابەتێک لەلای گوێگر؛ سوننەتە.
• نەوەوی دەڵێت: ووتنی: (بسم الله) لە كاتی خواردنەوەی ئاو وشیر وهەنگوین وشلە ودەرمان وهەموو خواردنەوەكانی تر بە هەمان شێوە وەكو ووتنی (بسم الله)یە لە كاتی خواردندا.
• نەوەوی دەڵێت: ئەگەر نەڵێت: (بسم الله) لە سەرەتای خواردندا بە ئەنقەست یان لە بیری بچێت یان نەزانێت یان ناچاركرا بێت یان نەتوانێت بە هەر هۆكارێك، پاشان لە كاتی خواردندا بتوانێت بیڵێت ئەوا سوننەتە ناوی خودا بهێنێت وبڵێت: (بسم الله أوله وآخره) واته: (بە ناوی الله لە سەرەتا وكۆتادا)؛ چونكە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرموویەتی: «ئەگەر یەكێكتان خواردنی خوارد ئەوا با ناوی خودا بهێنێت (بڵێت: بسم الله)، ئەگەر لە بیری چوو لە سەرەتادا ناوی خودا بهێنێت ئەوا با بڵێت: (بسم الله أوله وآخره)» [رواه أبو داود والترمذي].

1. Home
2. فەزڵەکان وئادابەکان
3. ئادابە شەرعییەکان
4. ئادابەکانی خواردن وخواردنەوە
5. Hadith

• پیاوێک لای پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- بەدەستی چەپی خواردنی دەخوارد، پێغەمبەر -صلى الله علیه وسلم- پێی فەرموو: «بە دەستی ڕاستت بخۆ
• پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- نەهی کردووە لە خواردنەوە لە دەمی گۆزە یان کوندە
• دەفرەکان دابپۆشن ،کوندەکان ببەستنەوە، ودەرگاکان دابخەن، وڕۆشناییەکان بکوژێننەوە؛ شەیتان کوندەکان ناکاتەوە، ودەرگا ناکاتەوە، و(سەری) دەفرە داپۆشراوەکان لانادات...
• من بە پاڵدانەوەوە خواردن ناخۆم