از عبدالله بن بُسر رضی الله عنه روایت است که مردی گفت: یا رسول الله، شرایع [و عبادات] اسلام به سبب زیاد بودن‌شان بر من غلبه یافته است، پس مرا از چیزی خبر بده که به همان چنگ بزنم. فرمود: «لاَ يَزَالُ لِسَانُكَ رَطْبًا مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ»: «همواره زبانت به ذکر الله تر باشد». صحیح است - به روایت ترمذی و ابن‌ماجه و احمد
explain-icon

شرح

مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم شکایت می‌برد که عبادات نافله آنقدر بر وی بسیار و پرشمار شده‌اند که به دلیل ضعفش از انجام آنها ناتوان شده است، سپس از پیامبر می‌خواهد که او را به کار آسان و پر ثوابی راهنمایی کند تا به همان چنگ بزند. پس پیامبر صلی الله علیه وسلم به او توصیه می‌کند که همواره زبانش به ذکر الله در حرکت باشد و در همه وقت و همه حال تسبیح و تحمید و استغفار و دعا و دیگر اذکار را بگوید.

explain-icon

از نکات این حدیث

  • فضیلت مداومت بر ذکر الله تعالی.
  • تسهیل و آسانی اسباب اجر، از فضل بزرگ الله تعالی است.
  • برتری بندگان بر یکدیگر به سبب بهرهٔ آنها در ابواب خیر و نیکوکاری است.
  • ذکر زیاد الله با زبان از طریق گفتن تسبیح و تحمید (الحمدلله) و تهلیل (لا اله الا الله) و تکبیر و دیگر اذکار توام با همراهی دل، جایگزین بسیاری از طاعات نافله است.
  • رعایت حال سوال کنندگان توسط پیامبر صلی الله علیه وسلم، چنانکه به هرکس پاسخ مناسب او را می‌گفت.