از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «مَنْ عَالَ جَارِيَتَيْنِ حَتَّى تَبْلُغَا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنَا وَهُوَ» وَضَمَّ أَصَابِعَهُ: «هرکس دو دختر را پرورش دهد تا آنکه بالغ شوند، روز قیامت درحالی می‌آید که من و او [چنین هستیم]» و دو انگشتش را به هم چسباند. صحیح است - به روایت مسلم
explain-icon

شرح

پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم خبر داده‌اند که هرکس صاحب دو دختر شود یا خواهرانی داشته باشد و به هزینه‌ها و تربیتشان بپردازد و آنان را به سوی خیر و خوبی راهنمایی نموده و دربارهٔ شر و بدی هشدار دهد تا آنکه بزرگ شوند و به سن بلوغ برسند، چنین شخصی و پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم درحالی روز قیامت خواهند آمد که مانند این دو خواهند بود و انگشت اشاره و میانی خود را به هم چسباند.

explain-icon

از نکات این حدیث

  • ثواب بزرگ برای کسی که هزینه‌ها و تربیت دختران را بر عهده گیرد تا آنکه ازدواج کنند یا به بلوغ برسند. همینطور دربارهٔ خواهران.
  • پاداش پرداختن به امور دختران، بیش از پسران است؛ زیرا چنین اجری دربارهٔ پسران ذکر نشده است، چون هزینه‌ها و توجهی که باید به امور دختران شود، بیشتر از پسران است؛ زیرا آنان باید پوشیده بمانند و همانند پسران خود به امورشان نمی‌رسند. همینطور پدر از آنان امید تقویت شدن در برابر دشمنان را ندارد یا اینکه نام او را زنده نگه دارند و نَسَب او را ادامه دهند؛ خلاصه اینکه چنین توقعاتی همچون پسران از دختران ندارد و نمی‌رود؛ بنابراین کسی که هزینه‌های دختران را بر عهده دارد، نیازمند صبر و اخلاص به همراه خوش‌نیتی است. لذا اجر و پاداش چنین کسی بیشتر است و همراه و رفیق پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم در روز قیامت خواهد بود.
  • نشانه‌های بلوع زن: کامل شدن پانزده سال، یا قاعدگی (حیض و پریودی) حتی اگر کمتر از پانزده سال داشته باشد؛ یا رشد موی ضخیم اطراف آلت تناسلی یا احتلام شدن، به این معنا که در خواب از او منی خارج شود.
  • قرطبی می‌گوید: «منظور از بلوغ آنها، رسیدنشان به حالت و وضعیتی است که بتوانند مستقل شوند؛ این دربارهٔ زنان به این معنی است که شوهرشان بر آنها وارد شود، پس منظور از بالغ شدنشان این نیست که حیض شوند و مکلف شوند؛ چون ممکن است پیش از آن ازدواج کند و دیگر نیازی به کفیل (ولی) نداشته باشد و شاید نیز حیض شود و در برآورده نمودن مصالحش مستقل نباشد و چنانچه او را رها کنند ضایع شود و اوضاعش به تباهی بکشد، بلکه در این حالت بیشتر نیاز به صیانت و مراقبت و کسی دارد که امورش را بر عهده گیرد تا صیانت او تکمیل گردد و رغبت به ازدواج با او ایجاد شود. برای همین است که علمای ما گفته‌اند: نفقهٔ دختر به محض بالغ شدن او از پدرش ساقط نمی‌شود بلکه با وارد شدن شوهر بر او، از پدرش ساقط می‌گردد».