از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَصُومُوا، وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ»: «چون آن [یعنی هلال رمضان] را دیدید روزه شوید و چون آن [یعنی هلال شوال] را دیدید افطار کنید و در صورتی که (به سبب ابر) بر شما پنهان ماند مقدارش را [سی روز] در نظر بگیرید». صحیح است - بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
explain-icon

شرح

پیامبر صلی الله علیه وسلم علامت وارد شدن و خارج شدن ماه رمضان را بیان نموده و فرمودند: «چون هلال رمضان را دیدید روزه بگیرید، پس اگر ابر یا هر مانعی باعث شد آن را نبینید ماه شعبان را سی روز در نظر بگیرید؛ و چون هلال شوال را دیدید افطار کنید و اگر به سبب ابر یا مانعی دیگر از دیدنش ناتوان شدید، ماه رمضان را سی روز در نظر بگیرید».

explain-icon

از نکات این حدیث

  • تکیه بر رؤیت در اثبات آغاز ماه قمری نه بر حساب فلکی.
  • ابن منذر در این باره نقل اجماع نموده که اگر آغاز ماه فقط بر اساس حساب باشد نه رؤیت، روزه واجب نخواهد شد.
  • وجوب کامل کردن سی روز شعبان، اگر به دلیل مانعی مانند ابر یا غیر آن، دیدن هلال رمضان ممکن نباشد.
  • ماه قمری یا بیست و نه روز است و یا سی روز.
  • وجوب کامل کردن سی روز رمضان، در صورتی که مانعی مانند ابر یا مانند آن مانعِ دیدن هلال شوال شود.
  • هرکس در جایی بود که کسی پی‌گیر و جویای امور مسلمانان در امر روزه نبود یا کسانی بودند که نسبت به این مساله توجهی نداشتند، در این صورت باید خود رعایت نموده و جویای کسی باشد که هلال ماه برای او با دیدن خودش یا رویت کسی که به او اطمینان دارد، ثابت شده باشد؛ و به این ترتیب روزه بگیرد و افطار نماید.
explain-icon

بیشتر