از اغر رضی الله عنه که از اصحاب پیامبر صلی الله علیه وسلم بود روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «ای مردم به الله توبه (رجوع) کنید که من روزی صد بار به او توبه (رجوع) می کنم». صحیح - مسلم روایت کرده
explain-icon

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم مردم را به توبه و استغفار بسیار امر می کند، و از خود می گوید که روزی بیش از صد بار به درگاه الله متعال توبه می کند، در حالی که گناهان قبلی و بعدی او بخشیده شده است، و در این کمال تذلل و تعبد برای الله متعال است.

explain-icon

از فوائد حدیث

  • هر کس با هر درجه و مرتبۀ از ایمان که باشد، نیازمند رجوع به سوی الله تبارک و تعالی است، و نیازمند تکمیل نفس اش به توبه است، و هر شخص در ادای حقوق الله تبارک و تعالی خالی از تقصیر و کاستی نیست: (وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ)، ای مؤمنان همگی به الله توبه و رجوع کنید.
  • توبه و رجوع نمودن عام است، خواه از انجام کارهای حرام و گناهان باشد، يا از کوتاهی در واجبات باشد.
  • اخلاص در توبه شرط پذیرفتن توبه است، پس هر که گناهی را برای غیر الله ترک نمود، توبه کننده محسوب نمی شود.
  • نووی می گوید: برای توبه سه شرط است: دست برداری از گناه، پشیمانی از ارتکاب گناه، و عزم قاطع به عدم برگشت به گناه، و اگر گناه متعلق به آدمی باشد پس برای آن شرط چهارم نیز است، و آن: بازگشتاندن مظلمه برای صاحبش، و یا حصول براءت از آن.
  • لازم است ياد آورى شود که استغفار پیامبر صلی الله علیه وسلم لزوماً به خاطر گناهانی نبود که مرتکب شده باشد، بلکه به دلیل بندگی کامل و دلبستگی کامل ایشان به ذکر الله متعال، و اعلام او از بزرگی حق الله متعال و کوتاهی بنده در شکرگزاری از نعمت های او است، و این کار از باب تشریع برای امت بعد از او است، وغیره احکام دیگر.